Hoe maak je een binnenstad klaar voor de toekomst? Met duurzame gebouwen, slimme oplossingen voor water en groen én door inwoners vanaf het eerste moment mee te nemen in de plannen. In City Nieuwegein komen al deze ingrediënten samen.
De provincie Utrecht volgt de ontwikkeling van de binnenstad in Nieuwegein al jaren met veel interesse. Er zijn regelmatig gesprekken gevoerd over de plannen en via flexsubsidies is de gemeente ondersteund bij de voorbereiding van deze omvangrijke gebiedsontwikkeling. Inmiddels is goed zichtbaar hoe de gezamenlijke ambities vorm krijgen.
Een binnenstad voor de toekomst
De binnenstad van Nieuwegein verandert de komende jaren in een levendig stedelijk gebied waar wonen, werken, winkelen en ontmoeten samenkomen. Er worden ongeveer 2.300 nieuwe woningen gebouwd, het openbaar vervoer krijgt een modern knooppunt voor tram en bus en er komt meer ruimte voor groen en verblijfskwaliteit.
De ambitie is groot: City Nieuwegein wil uitgroeien tot de meest duurzame binnenstad van Nederland. Duurzaamheid is daarom geen extra ambitie, maar een harde voorwaarde voor iedere ontwikkelaar die in het gebied aan de slag wil. Denk aan circulair materiaalgebruik, slimme wateroplossingen, extra waterberging en groen op daken en maatregelen die bijdragen aan een klimaatbestendige leefomgeving.
Omdat de ontwikkeling in fases plaatsvindt, is er bovendien ruimte om te blijven leren. Bij ieder nieuw deelproject worden de duurzaamheidsnormen opnieuw bekeken en waar nodig verder aangescherpt. Ontwikkelaars waarderen deze duidelijke koers, omdat zij weten waar ze aan toe zijn en samen werken aan dezelfde ambitie.
Vanaf het begin samen met inwoners
Misschien wel de grootste kracht van City Nieuwegein is de manier waarop inwoners al vanaf het begin actief zijn betrokken bij de plannen.
In 2018 vormde het festival City made by you het startpunt. Tijdens dit laagdrempelige duurzaamheidsfestival maakten inwoners kennis met de plannen voor de nieuwe binnenstad. Minstens zo belangrijk was dat de gemeente luisterde naar hun ideeën, wensen en zorgen.
Een VR-bril bleek daarbij een verrassend effectief hulpmiddel. Bezoekers konden letterlijk door een deel van de toekomstige binnenstad wandelen: het Stationsgebied. Voor veel mensen maakte dat het verschil: waar eerst twijfels waren, ontstond enthousiasme doordat zij zich een veel beter beeld konden vormen van de nieuwe omgeving.
Blijven investeren in de omgeving
Participatie stopt in Nieuwegein niet na de eerste plannen. Ook tijdens de uitvoering blijft de gemeente zichtbaar en bereikbaar.
Midden in het gebied staat een duurzame POP-up, opgebouwd uit hergebruikte bouwketen met zonnepanelen op het dak. Hier kunnen inwoners iedere woensdag binnenlopen met vragen of om te horen wat er speelt. De locatie aan de rand van City West is bewust gekozen: dit deel van het gebied wordt pas als laatste ontwikkeld, waardoor de ontmoetingsplek jarenlang kan blijven staan.
Ook op andere manieren blijft de gemeente met inwoners in gesprek. Samen met omwonenden werd een plan gemaakt voor een park in een bestaand deel van de binnenstad. Tijdens Burendag werden ideeën opgehaald voor de inrichting van de openbare ruimte van het Nijpelsplantsoen dat een aangrenzende wijk met de binnenstad verbindt. Vernieuwegeiners, dat zijn inmiddels ongeveer 750 bewoners, ondernemers en bezoekers, kunnen via een online platform meedenken over de vernieuwing van City. Via een tweewekelijkse nieuwsbrief blijven inwoners op de hoogte van alle ontwikkelingen.
Eén aanspreekpunt voor de omgeving
Bij een gebiedsontwikkeling van deze omvang zijn veel partijen betrokken. Daarom verloopt alle communicatie richting inwoners en ondernemers via het Omgevingsteam van de gemeente. Dat team bestaat uit een omgevingsmanager en drie communicatieadviseurs. Aannemers leveren hun informatie volgens vaste afspraken aan, zodat bewoners tijdig en eenduidig worden geïnformeerd.
Volgens wethouder Ellie Eggengoor is die continue investering in de relatie met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen onmisbaar voor het slagen van een langdurige gebiedsontwikkeling: "Bij een jarenlange ontwikkeling van je binnenstad, waar je werkt terwijl alles – zoals wonen, werken, ondernemen, winkelen, boodschappen doen en naar het theater gaan – normaal door moet kunnen gaan, is investeren in de relatie met je stakeholders een must. In City Nieuwegein zetten we hier vol op in. Of het nu gaat om informeren, betrekken, participeren of ludieke acties: het Omgevingsteam City zorgt ervoor. Met steeds in de boodschap het lonkend perspectief: een binnenstad die levendiger, groener en duurzamer is. Dit is mede mogelijk door de flexpoolsubsidies van de provincie Utrecht."
Ook als werkzaamheden voor overlast zorgen, blijft de gemeente in gesprek. Toen er drie maanden geheid moest worden, werd dat begeleid met een ludieke heitool en deurhangers met oordoppen. Toen een fiets- en voetgangerstunnel af en toe even moest worden afgesloten werden ‘wachtverzachters’ ingezet om de wachtenden te vermaken. Een klein gebaar dat liet zien dat er oog is voor de mensen die dagelijks met de werkzaamheden te maken krijgen.
Jongeren denken mee
Niet alleen de huidige bewoners, maar ook de volgende generatie krijgt een stem. Middelbare scholieren werken samen met een kunstenaar aan het ontwerp van mooie bezinningsplek: een plek voor ontmoeting, herdenken én vieren.
Inspiratie voor andere gemeenten
City Nieuwegein laat zien dat duurzame gebiedsontwikkeling veel verder gaat dan energieneutrale gebouwen of circulaire materialen. Minstens zo belangrijk is het investeren in vertrouwen, samenwerking en een voortdurende dialoog met inwoners.
Door duurzaamheid vanaf het begin als uitgangspunt te nemen, ontwikkelaars daarin mee te nemen én inwoners tijdens het hele proces betrokken en geïnformeerd te houden, ontstaat een gebied dat niet alleen toekomstbestendig is, maar ook breed wordt gedragen. Juist die combinatie maakt City Nieuwegein een inspirerend voorbeeld voor andere gemeenten die voor een vergelijkbare gebiedsontwikkeling staan.
Wilt u meer weten over de aanpak en ervaringen van de gemeente Nieuwegein? Neem gerust contact op met het Omgevingsteam City via city@nieuwegein.nl.