Q&A Netcongestie en woningbouw

• Je kunt op dit moment via mijnaansluitingen.nl geen aanvraag doen zonder definitieve vergunning én huisnummerbesluit. Als het niet lukt op korte termijn om die te krijgen, kun je vanaf 1 oktober vervroegd aanvragen.
• Voor vervroegd aanvragen heb je geen huisnummer nodig en gelden er minder strenge eisen; waarschijnlijk wel een anterieure overeenkomst of een definitief omgevingsplanbesluit (deze criteria worden nu nog verder uitgewerkt).
• Precieze eisen worden binnen ± een maand verwacht (maar: dit is onzeker).

• Klopt, maar de netbeheerders hebben meer tijd gekregen op het kader stapsgewijs in te voeren.
• Tot 1 juli blijft de oude werkwijze gelden. Daarna volgt stapsgewijze invoering. Tot 1 oktober werkt prioriteit aanvragen voor woningbouw nog niet (dit is zoals het nu lijkt; nog niet definitief bevestigd).

Ja. Alles wat je vóórheen kon doen, kan nu nog steeds. We horen de komende maanden hoe het nieuwe proces eruit gaat zien. 

• Ja, maar dat is wel onzeker gezien de waarschuwing van Tennet voor een algehele aansluitstop. Als er snel voldoende maatregelen getroffen worden kan de aansluitstop nog afgewend worden.
• Er wordt landelijk aan crisismaatregelen gewerkt om extra ruimte te creëren.
• Sowieso is de nieuwe systematiek niet voor niets. Ook als ruimte pas later ontstaat, is het van belang dat projecten op de wachtrij staan.

• In de provincie Zuid-Holland en eerder in de provincie Utrecht is gewerkt met verzamelaanvragen. Hiervan is de status tot nu toe nog onduidelijk: Stedin kijkt hier nog naar.
• Gelderland en Flevoland doen dit niet, omdat hun netbeheerder aangeeft dat:
  • Een vergelijkbare werkwijze al bestaat via planregistraties;
  • Liander heeft aangegeven dat vervroegd aanvragen vóór 1 oktober geen nut heeft.

• Vervroegd aanvragen kan dan nog niet. Een gewone aanvraag kan wel, maar deze komt op de wachtrij.
• Netbeheerder gaat volgens prioritering eerst categorie 1 en 2 afwerken. Vanaf 1 oktober komt categorie 3 (waaronder woningbouw) pas weer aan bod en de netbeheerder neemt eerder nog geen aanvragen in behandeling. De projecten in categorie 3 worden vanaf 1 oktober behandeld volgens volgorde van binnenkomst.

• Tijdens het webinar kon deze vraag niet beantwoord worden. Dit antwoord is later toegevoegd.
• Tot 1 juli 2026 wordt kleinverbruik aangesloten zolang er gereserveerde capaciteit is. Als die er niet meer is, wordt de aanvraag behandeld als iedere andere aanvraag in een congestiegebied (dus op de wachtlijst).
• Als die aanvraag op de wachtlijst moet komen, dan geldt de transportaanvraag als datum op de wachtlijst. 

• Congestie in de FGU regio zit op hoogspanningsniveau (380kV) en werkt door naar lagere netten.
• Er is nu één wachtlijst, gebaseerd op het hoogspanningsnet. Er wordt onderzocht of de wachtlijst voor FGU in vier delen opgesplitst kan worden (wat dus leidt tot vier congestiegebieden).
• Als jij volgens de wachtlijst aan de beurt bent, maar op jouw onderstation er nog geen ruimte is omdat er daar ook netcongestie is, dan betekent dat dat Tennet naar het volgende project op de lijst gaat kijken waar wel lokaal ruimte is. 

• Voor nieuwe datacenters: zij komen op de wachtlijst als grootverbruiker.
• Voor oude aanvragen (soms >10 jaar oud): deze hebben al capaciteit toegekend gekregen en kunnen niet worden tegengehouden.
• Provincies hebben hierin geen bevoegdheid; dit is landelijke wetgeving.
• Gemeenten kunnen wel via ruimtelijke ordening (RO) plannen weren.

Nee. Een huisnummerbesluit zonder omgevingsvergunning kan niet. Voor een aanvraag heb je allebei nodig.

• Woningbouw heeft lange doorlooptijden.
• In het ACM prioriteringskader zouden projecten anders te laat capaciteit kunnen aanvragen, dit zorgt voor risico’s voor financiering en planning.
• Door vervroegd aanvragen komt woningbouw eerder op de wachtlijst.

• Vanaf 1 juli werkt de netbeheerder met de nieuwe wachtlijst en prioriteitscategorieën.
• Woningbouw valt in categorie 3 en komt pas aan de beurt nadat categorie 1 en 2 zijn bediend. Vervroegd aanvragen van transportcapaciteit (voor woningbouw) inclusief het bijbehorende prioriteitsverzoek kan pas vanaf 1 oktober.
• Projecten met een huisnummerbesluit kunnen tussen 1 juli en 1 oktober wel een aanvraag indienen via de huidige werkwijze: zij komen dan op de wachtlijst.
• Zodra in categorie 3 de capaciteit wordt vrijgegeven, schuiven zij op de wachtlijst door en komen zij aan de beurt volgens volgorde van binnenkomst.
• Het belangrijke verschil met de situatie vóór 1 juli is dat deze projecten niet langer automatisch capaciteit uit de kleinverbruik-reservering toegekend krijgen.

• Voor vervroegd aanvragen lijkt er nu géén omgevingsvergunning nodig te zijn.
• Voor het volledige proces na vervroegd aanvragen: nog onbekend (wordt nog door netbeheerders uitgewerkt).

• Provincie mag geen maatregelen verplicht stellen die al via het Bbl landelijk geregeld zijn.
• Provincie mag wel een netcapaciteitsplafond stellen, als:
  • je hier ook aan kunt voldoen via maatregelen buiten de Bbl sfeer;
  • maatregelen binnen de BBL dan vrijwillig zijn.
• Dit is juridisch getoetst; genuanceerder dan “het mag wel/niet”.

• Ja, dat is waarschijnlijk. Wat er in de verordening staat (de 12/13/14 maximale Watt piekvermogen per vierkante meter) wordt door PS vastgesteld: dat zal waarschijnlijk niet heel anders worden na de inspraak. Aanpassingen richten zich vooral op de uitwerking van hoe je aan het netcapaciteitsplafond mag voldoen.
• Dat onderdeel ligt bij GS en valt niet onder de verordening zelf. Gemeenten zullen hierbij worden betrokken.

• Ja. Door de dreigende aansluitstop neemt de kans toe dat het Rijk met een landelijke regeling komt.
• Provincies bouwen flexibiliteit in dat ze later alsnog kunnen besluiten om hun verordening niet in werking te laten treden als het Rijk met een goede regeling komt.

• Het nieuwe beleid vraagt inderdaad wat extra’s van gemeenten in de vergunningssystematiek.
• We zijn als provincies bezig met rekenregels die gebruikt zullen worden om als vergunningsverlener te controleren of een project daadwerkelijk voldoet aan de nieuwe norm. Het uitgangspunt van de rekenregels is dat ze makkelijk en toegankelijk zijn, en gebaseerd op heel veel bestaande kennis en informatie die je doorgaans al hebt bij het aanvragen van een project.
• Daarnaast werken we samen met gemeenten aan de gemeentelijke implementatie: in dat traject ontwikkelen we allerlei handreikingen en hulpmiddelen om het werk zo makkelijk mogelijk te maken.
• Dat gemeentelijke implementatietraject gaat voor de zomer weer van start.

• Een provinciale instructieregel werkt direct alleen voor BOPA’s (buitenplanse omgevingsactiviteiten). Voor reguliere omgevingsplanactiviteiten geldt de instructieregel pas nadat de gemeente het omgevingsplan heeft aangepast.
• Daardoor ontstaat een tussenperiode waarin alleen BOPA’s geraakt worden. Dat maakt handhaving lastiger.
• De provincies onderzoeken nog of ze met een provinciaal (voorbereidings)besluit met directe werking (óók op OPA’s) dit “gat” willen dichten. 

• Nee, vooralsnog niet. In de huidige ontwerpverordening (zoals deze nu ter inzage ligt) is géén overgangsperiode opgenomen. Dat betekent dat de regels direct gelden vanaf het moment van inwerkingtreding:
  • Gelderland en Flevoland: 1 januari 2027
  • Utrecht: 1 december 2026
  • (met de kanttekening dat dit nog wat kan uitlopen vanwege de lopende onderzoeken)
• Vanaf dat moment gelden de nieuwe regels onmiddellijk, in elk geval voor BOPA’s.
• Er bestaat voor GS de mogelijkheid om in zeer uitzonderlijke gevallen een apart besluit te nemen om een uitzondering te maken.
• Provincies communiceren al ongeveer 1,5 jaar actief over dat de nieuwe regels eraan komen.
• Als er goede redenen zijn voor een overgangsregeling kunnen er nog zienswijzen worden ingediend worden (bij Gelderland en Flevoland).

• Elke provincie publiceert een pagina met actuele informatie, memo’s en links.
• Daarnaast: netbewustbouwen.com.